Wedel, czyli „22 Lipca”: czekolada z Warszawy i jej losy

Skąd się wziął Wedel?

Firmę założył w Warszawie w 1851 roku cukiernik Karol Ernest Wedel. Zaczynał od małej pracowni i sklepu, w którym sprzedawał czekoladę i słodycze.

Interes rozwinął jego syn Emil Wedel. To jego podpis, „E. Wedel”, stał się znakiem firmy i do dziś widnieje na opakowaniach. Sklep i pijalnia czekolady przy ulicy Szpitalnej w centrum Warszawy były znane całemu miastu.

Trzecim z rodu był Jan Wedel, syn Emila. W latach 30. przeniósł produkcję do nowej, dużej fabryki na warszawskiej Pradze, przy ulicy Zamoyskiego. Fabryka działa w tym miejscu do dziś.

Dlaczego czekolada Wedla nazywała się „22 Lipca”?

Po wojnie władze odebrały fabrykę rodzinie Wedlów i upaństwowiły ją pod koniec lat 40. Zakład dostał nową nazwę: Zakłady Przemysłu Cukierniczego imienia 22 Lipca.

Data 22 lipca była w PRL świętem państwowym. Upamiętniała ogłoszenie Manifestu PKWN w 1944 roku. Imię tej daty nadawano wtedy ulicom, placom i zakładom pracy.

Nowa nazwa nie przyjęła się wśród ludzi. Na opakowaniach przez lata drukowano dopisek „dawniej E. Wedel”, bo bez niego klienci nie wiedzieliby, co kupują. W sklepie prosiło się o czekoladę Wedla, a nie o czekoladę „22 Lipca”. Tak było w latach 50., w latach 70. i później.

Jak powstało Ptasie mleczko?

Ptasie mleczko wymyślił Jan Wedel w 1936 roku. To lekka, puszysta pianka oblana czekoladą, podawana w kostkach w pudełku.

Nazwa pochodzi od starego powiedzenia. „Ptasie mleczko” to coś, czego nie da się zdobyć, bo ptaki mleka nie dają. Miała podkreślać, że to przysmak wyjątkowy.

W PRL pudełko Ptasiego mleczka było prezentem na imieniny i święta. W latach 80., gdy w sklepach brakowało wielu towarów, zdobycie go bywało trudne. Wedel robi Ptasie mleczko do dziś, a nazwa jest zastrzeżonym znakiem firmy.

Jakie słodycze robił Wedel?

Poza czekoladą w tabliczkach fabryka robiła wiele słodyczy, które pamięta kilka pokoleń. Były to między innymi Torcik Wedlowski, czyli okrągły wafel w czekoladzie, cukierki Mieszanka Wedlowska i batony Pawełek.

Słodycze z fabryki na Pradze trafiały do sklepów w całym kraju. W czasach braków czekolada była towarem poszukiwanym, a w latach 80. przez pewien czas sprzedawano ją na kartki.

Kto kupił Wedla po 1989 roku?

Po zmianach ustrojowych fabryka wróciła do dawnej nazwy E. Wedel. W 1991 roku kupił ją amerykański koncern PepsiCo.

W 1999 roku PepsiCo sprzedało Wedla brytyjskiej firmie Cadbury. W 2010 roku Cadbury przejął amerykański koncern Kraft i musiał oddać polską fabrykę. Wedla kupiła wtedy japońsko-koreańska grupa Lotte, która jest jego właścicielem do dziś.

Mimo zmian właścicieli marka zachowała podpis „E. Wedel”, fabrykę na Pradze i pijalnię czekolady przy ulicy Szpitalnej.