Tamte Dni
Czesław Niemen: od „Dziwny jest ten świat” do „Enigmatic”
Kim był Czesław Niemen, skąd się wziął przebój „Dziwny jest ten świat”, które wiersze śpiewał i czym była płyta „Enigmatic” z 1970 roku.
Kim był Czesław Niemen?
Czesław Niemen naprawdę nazywał się Czesław Juliusz Wydrzycki. Urodził się w 1939 roku w Starych Wasiliszkach koło Nowogródka, na dawnych wschodnich ziemiach Polski. Dziś ta wieś leży na Białorusi.
Pod koniec lat 50. przyjechał z rodziną do Polski i zamieszkał na Wybrzeżu. W Gdańsku uczył się w szkole muzycznej. Pseudonim wziął od rzeki Niemen, nad którą leżały jego rodzinne strony.
W pierwszej połowie lat 60. śpiewał z zespołem Niebiesko-Czarni. Grali big beat, czyli rock and rolla pod nazwą, którą łatwiej przyjmowały ówczesne władze. Niemen szybko wyróżnił się mocnym głosem o niezwykle szerokiej skali i sposobem śpiewania, jakiego w Polsce wcześniej nie słyszano.
Dziwny jest ten świat: przebój z Opola 1967
W 1967 roku Niemen zaśpiewał na festiwalu w Opolu piosenkę „Dziwny jest ten świat”. Muzykę i słowa napisał sam. Piosenka mówi o tym, że wśród ludzi jest wciąż za dużo zła i pogardy, ale tych, którzy chcą dobra, jest więcej.
Utwór stał się jednym z najważniejszych polskich przebojów lat 60. Tytuł nosiła też płyta z 1967 roku. Niemen występował wtedy z zespołem Akwarele, z którym grał w drugiej połowie lat 60.
Rok wcześniej, w 1966 roku, powstała piosenka „Sen o Warszawie” ze słowami Marka Gaszyńskiego. Do dziś śpiewają ją kibice warszawskiej Legii. Pod koniec dekady słuchacze znali też jego piosenki „Pod Papugami” i „Płonąca stodoła”.
Jakie wiersze śpiewał Niemen?
Niemen chętnie sięgał po polską poezję. Już na płycie „Dziwny jest ten świat” z 1967 roku zaśpiewał „Wspomnienie”, znane z pierwszych słów „Mimozami jesień się zaczyna”. Słowa napisał Julian Tuwim, a muzykę Marek Sart.
Na płycie „Enigmatic” z 1970 roku zaśpiewał „Jednego serca” do wiersza Adama Asnyka.
Niemen nie traktował wierszy jak zwykłych tekstów piosenek. Do wierszy na płycie „Enigmatic” sam napisał muzykę, która podkreślała ich nastrój, i śpiewał je z wielką powagą.
Czym była płyta „Enigmatic”?
W 1970 roku ukazała się płyta „Enigmatic”, nagrana z zespołem Niemen Enigmatic. Najdłuższym utworem jest na niej „Bema pamięci żałobny rapsod” do wiersza Cypriana Kamila Norwida. Utwór trwa ponad 16 minut.
Niemen grał na tej płycie na organach Hammonda, a w nagraniu brał udział chór. Brzmienie łączyło rock, jazz i muzykę przypominającą kościelną. Na płycie są też piosenki do wierszy innych polskich poetów.
„Enigmatic” uchodzi za jedną z najważniejszych płyt w historii polskiej muzyki rozrywkowej. Wielu słuchaczy zna ją przede wszystkim dzięki rapsodowi o generale Bemie.
Co robił w latach 70. i później? Kiedy zmarł Niemen?
W latach 70. Niemen odszedł od przebojów. Grał muzykę rockową i jazzową, z długimi utworami i rozbudowanymi partiami instrumentów. Nagrywał też za granicą. W drugiej połowie dekady grał na syntezatorach, które w Polsce były wtedy rzadkością.
W latach 80. i 90. nagrywał rzadziej. Pisał muzykę do filmów i przedstawień teatralnych, zajmował się też malarstwem i grafiką. Ostatnią płytę, „spodchmurykapelusza”, wydał w 2001 roku.
Czesław Niemen zmarł w styczniu 2004 roku w Warszawie. Został pochowany na Powązkach. Jego piosenki, zwłaszcza „Dziwny jest ten świat”, wciąż słychać w radiu i na koncertach.
Pytanie z quizu
To pytanie z quizu Tamte Dni. Stuknij odpowiedź, a zobaczysz, czy masz rację.
Dobra odpowiedź
Płyta „Dziwny jest ten świat” jako pierwsza w Polsce dostała Złotą Płytę – Niemen odebrał ją 20 grudnia 1968 roku.
Niepoprawna odpowiedź Poprawna odpowiedź to A.
Płyta „Dziwny jest ten świat” jako pierwsza w Polsce dostała Złotą Płytę – Niemen odebrał ją 20 grudnia 1968 roku.