Dobranocki z PRL: Reksio, Miś Uszatek, Filemon i inne bajki na dobranoc

Czym była dobranocka w PRL?

Dobranocka to krótka bajka, którą telewizja nadawała co wieczór dla najmłodszych. Szła tuż przed Dziennikiem Telewizyjnym, który zaczynał się o 19.30. Po bajce dzieci myły zęby i szły spać, a dorośli zostawali przed telewizorem.

Odcinki trwały zwykle kilkanaście minut. Telewizja miała jeden albo dwa programy, więc tę samą bajkę oglądały w tym samym czasie dzieci w całym kraju. Następnego dnia rozmawiały o niej na podwórku i w przedszkolu.

W dobranockach szły bajki z polskich studiów filmowych, a także z Czechosłowacji, ZSRR, NRD i Francji. Wiele polskich bajek powstało w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej i w łódzkim Se-ma-forze.

Reksio i Miś Uszatek: najsłynniejsi bohaterowie dobranocek

Reksio to mały, kudłaty piesek z rysunkowej bajki ze Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Wymyślił go Lechosław Marszałek, a pierwsze odcinki powstały pod koniec lat 60. Reksio nie mówi, tylko szczeka, a mimo to rozumie ludzi, pomaga dzieciom i innym zwierzętom. Dzięki temu bajkę bez słów rozumie nawet małe dziecko.

Miś Uszatek to pluszowy miś z jednym klapniętym uchem. Pochodzi z książek Czesława Janczarskiego. W drugiej połowie lat 70. Se-ma-for zrobił o nim serial lalkowy. Uszatek ma swoich przyjaciół, wśród nich psa Kruczka i Prosiaczka. Każdy odcinek kończył się tym, że miś szedł spać i żegnał się z dziećmi.

Filemon i Bonifacy, Colargol i Gucio z Cezarem

Przygody kota Filemona to bajka rysunkowa z lat 70. Filemon jest młodym, ciekawym świata kotkiem. Jego starszy towarzysz, kocur Bonifacy, jest leniwy i najchętniej śpi przy piecu. Dzieci lubiły ich spokojne rozmowy na wsi i drobne psoty Filemona.

Miś Colargol to lalkowy niedźwiadek z bajki zrobionej w Se-ma-forze razem z Francuzami. Colargol marzył o tym, żeby śpiewać, a jego śpiew na początku wcale nie był piękny. Dla tego marzenia wyruszał w daleki świat, aż trafił do cyrku.

Gucio i Cezar to dobranocka o hipopotamie Guciu i jego przyjacielu Cezarze, który był psem. Bajka pokazywała przygody dwóch kumpli, którzy bardzo się od siebie różnią, a jednak trzymają się razem.

Baltazar Gąbka i Zaczarowany ołówek

Porwanie Baltazara Gąbki to rysunkowy serial z przełomu lat 60. i 70., oparty na książce Stanisława Pagaczewskiego. Profesor Baltazar Gąbka zostaje porwany, a na ratunek wyrusza Smok Wawelski. W wyprawie bierze udział kucharz Bartolini Bartłomiej, a drogę utrudnia im szpieg Don Pedro z Krainy Deszczowców. Dzieci zapamiętały z tej bajki także zabawne nazwy i powiedzonka.

Zaczarowany ołówek to bajka bez słów z łódzkiego Se-ma-fora, pokazywana w latach 60. i 70. Chłopiec Piotrek ma ołówek, którym rysuje różne rzeczy, a one stają się prawdziwe. Gdy Piotrek i jego piesek wpadali w kłopoty, ratowali się nowym rysunkiem.

Piaskowy Dziadek i bajki zza granicy

Piaskowy Dziadek to lalka z telewizji NRD, gdzie nazywał się Sandmännchen. Był to mały, brodaty dziadek, który przyjeżdżał do dzieci różnymi pojazdami i sypał im piasek do oczu, żeby szybko zasnęły. W latach 70. pojawiał się także w polskich dobranockach.

Z Czechosłowacji przychodziły Krecik, dobry zbójnik Rumcajs oraz Bajki z mchu i paproci o skrzatach Żwirku i Muchomorku. Ze Związku Radzieckiego dzieci znały Wilka i Zająca. Pod koniec lat 70. w telewizji pojawiła się też Pszczółka Maja.

Obok nich szły polskie bajki, które pamięta każdy, kto był dzieckiem w PRL: Bolek i Lolek, Koziołek Matołek wędrujący do Pacanowa i Pomysłowy Dobromir. Wiele z tych bajek ma krótkie odcinki, więc i dziś dobrze nadają się dla małych dzieci przed snem.